{"id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/Temat 2","paper_id":"wos-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"Temat 2","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Temat 2.\nScharakteryzuj ład światowy w ostatnim półwieczu, ustosunkowując się do podkreślonej\noceny autora tekstu.\nMateriał źródłowy\nNikt już nie kwestionuje tezy, że żyjemy w czasach bezprecedensowych zmian społecznych,\npolitycznych, gospodarczych i kulturalnych, które zachodzą dziś na arenie międzynarodowej.\nJest to efekt rozpadu w latach 1989-1991 tzw. porządku jałtańsko-poczdamskiego,\nglobalizacji i budowy nowego systemu międzynarodowego, który wyraźnie ewoluuje\nw kierunku ładu wielobiegunowego (multipolarnego).\nŹródło: J.M. Fiszer, Euroatlantycki system bezpieczeństwa międzynarodowego w multipolarnym świecie,\n„Biuletyn Analiz i Opinii”, nr 4/2013, www.isppan.waw.pl\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n37.\n38.\n39.\nMaks. liczba punktów\n2\n1\n1\nUzyskana liczba punktów\nMWO_1R","answer":null,"answer_text":"Temat 2.\nScharakteryzuj ład światowy w ostatnim półwieczu, ustosunkowując się do podkreślonej\noceny autora tekstu.\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie\ninformacji.\nII. Rozpoznawanie\ni rozwiązywanie\nproblemów.\nVI. Dostrzeganie\nwspółzależności we\nwspółczesnym\nświecie.\n40. Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający:\n1) przedstawia podmioty oraz zasady prawa międzynarodowego\n(zasadę suwerenności, wzajemności, pacta sunt servanda);\n2) charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane metody\nrozwiązywania sporów między państwami;\n4) przedstawia na przykładach wzajemne zależności pomiędzy\npaństwami biednymi i bogatymi w polityce, ekonomii, kulturze\ni ekologii.\n41.Globalizacja współczesnego świata. Zdający:\n2) ocenia rolę wybranych państw oraz instytucji o zasięgu\nglobalnym (organizacji, korporacji, mediów) w procesach\nglobalizacyjnych.\n42. Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:\n1) charakteryzuje przemiany, jakie nastąpiły w Europie i na świecie\npo upadku komunizmu.\n44. Europa wśród światowych mocarstw. Zdający:\n1) wskazuje możliwości odgrywania przez Unię Europejską roli\nświatowego mocarstwa;\n2) rozróżnia typy ładów światowych (jedno-, dwu-\ni wielobiegunowy), odwołując się do historii XX i XXI w.;\n4) przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw\nregionalnych dla ładu światowego.\nSchemat punktowania\nPoziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.\nZdający w pełni:\n1) przedstawił porządek jałtańsko-poczdamski - dwubiegunowy\nład światowy, rywalizacja między światem Zachodu z liderem\nUSA i ZSRR wraz z państwami realnego socjalizmu, NATO -\nUW, np. interwencja zbrojna USA w Wietnamie, interwencje\nZSRR w swojej strefie wpływów (CSRS), jak i poza nią\n(Afganistan); rywalizacja militarna, wyścig zbrojeń, „podbój\nkosmosu”; chęć powiększania lub obrony własnej strefy\nwpływów przez działania ekonomiczne, doradcze, polityczne\n(Afryka, pozaradziecka Azja, Ameryka Łacińska); kryzysy;\n2) przedstawił rozpad porządku jałtańsko-poczdamskiego będący\nwynikiem przegranej rywalizacji przez ZSRR z USA, rozpad\nimperium zewnętrznego ZSRR i samego ZSRR, np. wskazał na\n„przebudowę” w ZSRR w okresie sekretarzowania\nM.S. Gorbaczowa, przedstawił wydarzenia Jesieni Ludów\nw Europie Środkowo-Wschodniej, wskazał na konflikty\nodśrodkowe w ZSRR;\n3) przedstawił kształtowanie się multipolarnego ładu światowego\n- istnienie mocarstw regionalnych (np. Niemcy, Francja, Wielka\nBrytania w Europie, Rosja, Turcja w Eurazji; Chiny, Japonia,\nKorea Płd., Indie, Pakistan w Azji, Brazylia - w Ameryce\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający nie popełnił\nżadnego błędu\nmerytorycznego.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\npoprawną selekcję\ni hierarchizację\ninformacji (nie\nzamieścił w pracy\nfragmentów\nniezwiązanych\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w pełni spójny,\nharmonijny i logiczny.\nŁacińskiej); wskazał przyczyny tej mocarstwowości\n(np. ekspansja gospodarcza i potencjał ludnościowy Chin; rola\ngospodarcza i polityczna UE; istnienie postkolonialnych\nwspólnot językowo-narodowych w przypadku Wielkiej Brytanii,\nFrancji; potencjał ludnościowy i nuklearny w przypadku Indii;\nwzrost znaczenia mocarstw w organizacjach\nmiędzynarodowych);\n4) wykazał, że obok multipolarności mamy do czynienia ze\nszczególną rolą USA, z próbą budowy pozycji hegemonicznej\nprzez to państwo, np. interwencja w Afganistanie, Iraku, kwestia\nIranu i Korei Płn., interwencje NATO; amerykańskie korporacje\ngospodarcze.\n5) Wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów\nzagadnienia do opisu wydarzeń związanych z systemem\nbezpieczeństwa międzynarodowego po 1989 roku, prawidłowo\nużył pojęć związanych z tematem, np.: porządek jałtańsko-\n-poczdamski, dwubiegunowy, jednobiegunowy, multipolarny ład\nświatowy, mocarstwo regionalne, mocarstwo światowe;\nustosunkował się do oceny autora.\nPoziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 P.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\ni częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych\naspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością\nwybranych pojęć związanych z tematem; ustosunkował się do\noceny autora.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił jeden\nlub dwa błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nniekonsekwentną\nselekcję informacji i ich\nhierarchizację (umieścił\nw pracy nieliczne\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód nie w pełni\nuporządkowany.\nPoziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 P.\nZdający:\n- w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo\nscharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród\nzagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)\nlub\n- częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia\n(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).\n5) Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć\nzwiązanych z tematem.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił trzy\nlub cztery błędy\nmerytoryczne.\nSELEKCJA INFORMACJI\nZdający przeprowadził\nw niewystarczającym\nstopniu selekcję\ninformacji i ich\nhierarchizację (napisał\npracę, której znaczną\nczęść stanowią\nfragmenty niezwiązane\nz tematem).\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nZdający zaprezentował\nwywód w sposób\nchaotyczny\ni nielogiczny.\nPOPRAWNOŚĆ\nMERYTORYCZNA\nZdający popełnił co\nnajmniej pięć błędów\nmerytorycznych.\nSELEKCJA INFORMACJI\nPonad połowę pracy\nstanowią fragmenty\nniezwiązane z tematem.\nJĘZYK, STYL\nI KOMPOZYCJA\nWywód jest\nniekomunikatywny.\n0 P.\nZdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla\npoziomu I (spośród 1-4).\n5) Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych\nz tematem.\nPrzy pracy o wartości\nmerytorycznej 0 p., nie\nprzyznaje się punktów\nza pozostałe elementy.\nEgzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),\nmoże ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez\nzdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj.\npoprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za\nzrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości\nmerytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także\nocenić pracę na 0 punktów.","solution":null,"image":"img/wos-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-Temat_2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Temat 2.<br>Scharakteryzuj ład światowy w ostatnim półwieczu, ustosunkowując się do podkreślonej<br>oceny autora tekstu.<br>Materiał źródłowy<br>Nikt już nie kwestionuje tezy, że żyjemy w czasach bezprecedensowych zmian społecznych,<br>politycznych, gospodarczych i kulturalnych, które zachodzą dziś na arenie międzynarodowej.<br>Jest to efekt rozpadu w latach 1989-1991 tzw. porządku jałtańsko-poczdamskiego,<br>globalizacji i budowy nowego systemu międzynarodowego, który wyraźnie ewoluuje<br>w kierunku ładu wielobiegunowego (multipolarnego).<br>Źródło: J.M. Fiszer, Euroatlantycki system bezpieczeństwa międzynarodowego w multipolarnym świecie,<br>„Biuletyn Analiz i Opinii”, nr 4/2013, www.isppan.waw.pl<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>37.<br>38.<br>39.<br>Maks. liczba punktów<br>2<br>1<br>1<br>Uzyskana liczba punktów<br>MWO_1R</p>","answer_text_html":"<p>Temat 2.<br>Scharakteryzuj ład światowy w ostatnim półwieczu, ustosunkowując się do podkreślonej<br>oceny autora tekstu.<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie<br>informacji.<br>II. Rozpoznawanie<br>i rozwiązywanie<br>problemów.<br>VI. Dostrzeganie<br>współzależności we<br>współczesnym<br>świecie.</p>\n<ol><li>Stosunki międzynarodowe w wymiarze globalnym. Zdający:</li><li>przedstawia podmioty oraz zasady prawa międzynarodowego</li></ol>\n<p>(zasadę suwerenności, wzajemności, pacta sunt servanda);</p>\n<ol><li>charakteryzuje na przykładach najczęściej stosowane metody</li></ol>\n<p>rozwiązywania sporów między państwami;</p>\n<ol><li>przedstawia na przykładach wzajemne zależności pomiędzy</li></ol>\n<p>państwami biednymi i bogatymi w polityce, ekonomii, kulturze<br>i ekologii.<br>41.Globalizacja współczesnego świata. Zdający:</p>\n<ol><li>ocenia rolę wybranych państw oraz instytucji o zasięgu</li></ol>\n<p>globalnym (organizacji, korporacji, mediów) w procesach<br>globalizacyjnych.</p>\n<ol><li>Systemy bezpieczeństwa i współpracy. Zdający:</li><li>charakteryzuje przemiany, jakie nastąpiły w Europie i na świecie</li></ol>\n<p>po upadku komunizmu.</p>\n<ol><li>Europa wśród światowych mocarstw. Zdający:</li><li>wskazuje możliwości odgrywania przez Unię Europejską roli</li></ol>\n<p>światowego mocarstwa;</p>\n<ol><li>rozróżnia typy ładów światowych (jedno-, dwu-</li></ol>\n<p>i wielobiegunowy), odwołując się do historii XX i XXI w.;</p>\n<ol><li>przedstawia na przykładach znaczenie supermocarstw i mocarstw</li></ol>\n<p>regionalnych dla ładu światowego.<br>Schemat punktowania<br>Poziom III - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 12 P.<br>Zdający w pełni:</p>\n<ol><li>przedstawił porządek jałtańsko-poczdamski - dwubiegunowy</li></ol>\n<p>ład światowy, rywalizacja między światem Zachodu z liderem<br>USA i ZSRR wraz z państwami realnego socjalizmu, NATO -<br>UW, np. interwencja zbrojna USA w Wietnamie, interwencje<br>ZSRR w swojej strefie wpływów (CSRS), jak i poza nią<br>(Afganistan); rywalizacja militarna, wyścig zbrojeń, „podbój<br>kosmosu”; chęć powiększania lub obrony własnej strefy<br>wpływów przez działania ekonomiczne, doradcze, polityczne<br>(Afryka, pozaradziecka Azja, Ameryka Łacińska); kryzysy;</p>\n<ol><li>przedstawił rozpad porządku jałtańsko-poczdamskiego będący</li></ol>\n<p>wynikiem przegranej rywalizacji przez ZSRR z USA, rozpad<br>imperium zewnętrznego ZSRR i samego ZSRR, np. wskazał na<br>„przebudowę” w ZSRR w okresie sekretarzowania<br>M.S. Gorbaczowa, przedstawił wydarzenia Jesieni Ludów<br>w Europie Środkowo-Wschodniej, wskazał na konflikty<br>odśrodkowe w ZSRR;</p>\n<ol><li>przedstawił kształtowanie się multipolarnego ładu światowego</li></ol>\n<ul><li>istnienie mocarstw regionalnych (np. Niemcy, Francja, Wielka</li></ul>\n<p>Brytania w Europie, Rosja, Turcja w Eurazji; Chiny, Japonia,<br>Korea Płd., Indie, Pakistan w Azji, Brazylia - w Ameryce<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający nie popełnił<br>żadnego błędu<br>merytorycznego.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>poprawną selekcję<br>i hierarchizację<br>informacji (nie<br>zamieścił w pracy<br>fragmentów<br>niezwiązanych<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w pełni spójny,<br>harmonijny i logiczny.<br>Łacińskiej); wskazał przyczyny tej mocarstwowości<br>(np. ekspansja gospodarcza i potencjał ludnościowy Chin; rola<br>gospodarcza i polityczna UE; istnienie postkolonialnych<br>wspólnot językowo-narodowych w przypadku Wielkiej Brytanii,<br>Francji; potencjał ludnościowy i nuklearny w przypadku Indii;<br>wzrost znaczenia mocarstw w organizacjach<br>międzynarodowych);</p>\n<ol><li>wykazał, że obok multipolarności mamy do czynienia ze</li></ol>\n<p>szczególną rolą USA, z próbą budowy pozycji hegemonicznej<br>przez to państwo, np. interwencja w Afganistanie, Iraku, kwestia<br>Iranu i Korei Płn., interwencje NATO; amerykańskie korporacje<br>gospodarcze.</p>\n<ol><li>Wykorzystał znajomość i rozumienie różnych aspektów</li></ol>\n<p>zagadnienia do opisu wydarzeń związanych z systemem<br>bezpieczeństwa międzynarodowego po 1989 roku, prawidłowo<br>użył pojęć związanych z tematem, np.: porządek jałtańsko-<br>-poczdamski, dwubiegunowy, jednobiegunowy, multipolarny ład<br>światowy, mocarstwo regionalne, mocarstwo światowe;<br>ustosunkował się do oceny autora.<br>Poziom II - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 8 P.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>i częściowo scharakteryzował dwa istotne aspekty zagadnienia<br>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykorzystał znajomość i rozumienie wybranych</li></ol>\n<p>aspektów analizowanego tematu; wykazał się znajomością<br>wybranych pojęć związanych z tematem; ustosunkował się do<br>oceny autora.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił jeden<br>lub dwa błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>niekonsekwentną<br>selekcję informacji i ich<br>hierarchizację (umieścił<br>w pracy nieliczne<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód nie w pełni<br>uporządkowany.<br>Poziom I - WARTOŚĆ MERYTORYCZNA 4 P.<br>Zdający:</p>\n<ul><li>w pełni scharakteryzował jeden istotny aspekt oraz częściowo</li></ul>\n<p>scharakteryzował jeden istotny aspekt zagadnienia (spośród<br>zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III)<br>lub</p>\n<ul><li>częściowo scharakteryzował trzy istotne aspekty zagadnienia</li></ul>\n<p>(spośród zagadnień 1-4 wskazanych dla poziomu III).</p>\n<ol><li>Zdający wykazał się znajomością jedynie nielicznych pojęć</li></ol>\n<p>związanych z tematem.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił trzy<br>lub cztery błędy<br>merytoryczne.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Zdający przeprowadził<br>w niewystarczającym<br>stopniu selekcję<br>informacji i ich<br>hierarchizację (napisał<br>pracę, której znaczną<br>część stanowią<br>fragmenty niezwiązane<br>z tematem).<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Zdający zaprezentował<br>wywód w sposób<br>chaotyczny<br>i nielogiczny.<br>POPRAWNOŚĆ<br>MERYTORYCZNA<br>Zdający popełnił co<br>najmniej pięć błędów<br>merytorycznych.<br>SELEKCJA INFORMACJI<br>Ponad połowę pracy<br>stanowią fragmenty<br>niezwiązane z tematem.<br>JĘZYK, STYL<br>I KOMPOZYCJA<br>Wywód jest<br>niekomunikatywny.<br>0 P.<br>Zdający nie zrozumiał tematu - nie wypełnił wymagań dla<br>poziomu I (spośród 1-4).</p>\n<ol><li>Zdający nie wykazał się znajomością pojęć związanych</li></ol>\n<p>z tematem.<br>Przy pracy o wartości<br>merytorycznej 0 p., nie<br>przyznaje się punktów<br>za pozostałe elementy.<br>Egzaminator, klasyfikując wartość merytoryczną pracy na jeden z trzech poziomów (I-III),<br>może ocenić ją wyłącznie na 12, 8 lub 4 punkty. Ostateczna liczba punktów uzyskanych przez<br>zdającego jest zależna także od poziomu realizacji trzech pozostałych kryteriów, tj.<br>poprawności merytorycznej, selekcji informacji oraz języka, stylu i kompozycji pracy. Za<br>zrealizowanie danego kryterium na poziomie wyższym / niższym od poziomu wartości<br>merytorycznej pracy, zdający uzyskuje jeden punkt więcej / mniej. Egzaminator może także<br>ocenić pracę na 0 punktów.</p>","solutions":[]}